Polska · Józef Grudzień · Tokio 1964 · igrzyska olimpijskie · waga lekka
1964
Józef Grudzień: złoto w Tokio 1964 w wadze lekkiej
Józef Grudzień, pięściarz Legii Warszawa, 23 października 1964 roku w hali Korakuen w Tokio zdobył złoty medal olimpijski w wadze lekkiej (do 60 kg), wygrywając finał jednogłośnie 5:0 z Wiliktonem Barannikowem z ZSRR. Był jednym z trzech mistrzów olimpijskich drużyny Feliksa Stamma w Tokio, obok Jerzego Kuleja i Mariana Kasprzyka, a cztery lata później dołożył srebro w Meksyku.
Z Piasku Wielkiego do Legii
Urodził się 1 kwietnia 1939 roku pod Buskiem-Zdrojem. Polska Wikipedia podaje nazwę wsi Piasek Wielki, PKOl i Olympedia – Piaski Wielkie. Według biogramu PKOl w 1952 roku, jako trzynastolatek, wyjechał do Wrocławia, do Technikum Budowy Wagonów przy Pafawagu.
Boks zaczął trenować w 1955 roku. W Pafawagu uczyli go Wacław Krupiński i Michał Szczepan. W czasie służby wojskowej przeniósł się do Legii Warszawa, z którą był związany w latach 1959–1968; trenerem klubowym był Stanisław Wasilewski.
W wadze lekkiej drogę do reprezentacji długo zamykał mu Kazimierz Paździor, mistrz olimpijski z Rzymu 1960. Pierwszą wielką imprezą Grudnia były mistrzostwa Europy w Moskwie w 1963 roku. Po wygranej z Anglikiem Bennym O’Sullivanem odpadł w ćwierćfinale, przegrywając na punkty z Węgrem Jánosem Kajdim, który zdobył tam tytuł.
Złamana ręka przed igrzyskami
Przygotowania do Tokio przerwał uraz prawej dłoni. PKOl pisze o złamaniu Bennetta, czyli pęknięciu u nasady kciuka, w kwietniu 1964 roku – już trzecim w karierze – i o powrocie do treningów w sierpniu. TVP Sport opisuje pęknięcie kości śródręcza w meczu ligowym Legii z Polonią Gdańsk i powrót do rękawic sześć tygodni przed wyjazdem do Japonii.
Relacje różnią się więc w szczegółach. Zgodne są co do tego, że Grudzień jechał na igrzyska po wymuszonej przerwie i z krótkim okresem pełnych treningów.
Pięć walk w hali Korakuen
Turniej wagi lekkiej trwał od 11 do 23 października 1964 roku. Startowało 34 bokserów z 34 krajów, w systemie pucharowym. W pierwszej rundzie Grudzień miał wolny los.
14 października pokonał 4:1 Fina Halonena, 18 października 4:1 Kenijczyka Alexa Oundo, a 20 października w ćwierćfinale 5:0 Bułgara Stojana Piliczewa. Imię Halonena relacje podają różnie: Olympedia – Antero, PKOl i BoxRec – Tauno.
W półfinale 21 października wygrał 4:1 z Amerykaninem Ronaldem Harrisem, który otrzymał brąz. Drugi brązowy medal przypadł Irlandczykowi Jimowi McCourtowi, pokonanemu w półfinale przez Barannikowa. Radziecki pięściarz wcześniej, w ćwierćfinale, wyeliminował Kajdiego – sędzia przerwał tę walkę.
Finał z Barannikowem
Finał rozegrano 23 października 1964 roku. Według Olympedii walka była wyrównana, ale bardziej agresywny Barannikow był stale cofany lewym prostym Polaka. Sędziowie byli jednomyślni: 5:0 dla Grudnia, co potwierdzają PKOl, angielska Wikipedia i BoxRec.
Biogram PKOl akcentuje rolę prawej ręki. Polak miał rozbroić groźnego, nokautującego rywala prostymi i sierpami prawej – tej samej, która pół roku wcześniej była w gipsie. PKOl odnotowuje też, że nie było to pierwsze zwycięstwo Grudnia nad Barannikowem.
Według prezesa Klubu Seniorów Legii Stanisława Dąbrowskiego, którego słowa z pogrzebu w 2017 roku relacjonowała PAP, złoto z Tokio było pierwszym olimpijskim złotem w historii Legii Warszawa.
Drużyna Feliksa Stamma
Feliks Stamm, zwany „Papą”, prowadził reprezentację Polski od 1936 do 1968 roku i był jej trenerem na siedmiu igrzyskach. W Tokio jego zespół zdobył 7 medali: złote Grudnia (60 kg), Kuleja (63,5 kg) i Kasprzyka (67 kg), srebro Artura Olecha (51 kg) oraz brąz Józefa Grzesiaka, Tadeusza Walaska i Zbigniewa Pietrzykowskiego. W klasyfikacji turnieju bokserskiego Polska była druga – za ZSRR, który przy takiej samej liczbie złotych medali miał więcej srebrnych.
Stamm prowadził Grudnia także w drodze do Meksyku. Według TVP Sport przed igrzyskami 1968 zabrał kadrę do Ameryki Południowej, by zawodnicy przyzwyczaili się do walki na wysokości ponad 2000 m n.p.m.
Po Tokio: Berlin, Rzym, Meksyk
Na mistrzostwach Europy w Berlinie w 1965 roku Grudzień wygrał trzy walki, a w finale przegrał z Barannikowem i zdobył srebro. Dwa lata później w Rzymie wygrał wszystkie pojedynki, w finale 5:0 z Jugosłowianinem Zvonimirem Vujinem, i został mistrzem Europy. Mistrzostwo Polski zdobywał w latach 1965, 1967 i 1968.
W Meksyku w 1968 roku stoczył sześć walk. Pięć wygrał, w tym cztery 5:0, a w finale przegrał 0:5 z Amerykaninem Ronaldem Harrisem i zdobył srebro.
Tu relacje się rozchodzą. PKOl pisze o rywalu „znanym mu z Tokio”, ale Olympedia i angielska Wikipedia rozróżniają dwóch pięściarzy: Ronalda Allena Harrisa (ur. 1947 w Detroit), brązowego medalistę z 1964 roku, i Ronalda Woodsona Harrisa (ur. 1948 w Canton), mistrza z 1968 roku.
Ostatnią walkę stoczył 6 grudnia 1968 roku w Kolonii, a 16 lutego 1969 roku pożegnano go w hali warszawskiej Gwardii. Według PKOl w 13-letniej karierze stoczył 253 walki: 216 wygrał, 10 zremisował, 27 przegrał.
Później był trenerem juniorów Legii, konstruktorem w Polskich Zakładach Optycznych, wiceprezesem Polskiego Związku Bokserskiego i działaczem PKOl. W 1991 roku otrzymał Nagrodę im. Aleksandra Rekszy. Sportową postawę streszczał słowami: „Być sportowcem, to być tym, który jest najlepszym” (cytat za TVP Sport).
Zmarł 17 czerwca 2017 roku w Pułtusku i spoczął na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. BoxRec w nagłówku profilu podaje omyłkowo rok 2007, w treści – 2017.
Historia polskiego boksu wraca na ring 20 lutego 2027 roku w Atlas Arenie w Łodzi.
Pytania i odpowiedzi
- Kiedy Józef Grudzień zdobył złoty medal olimpijski?
- 23 października 1964 roku w Tokio, w wadze lekkiej (do 60 kg). W finale pokonał 5:0 Wiliktona Barannikowa z ZSRR.
- Z kim Józef Grudzień walczył w finale w Tokio?
- Z Wiliktonem Barannikowem z ZSRR, którego pokonał jednogłośną decyzją 5:0. Rok później Barannikow wygrał z nim finał mistrzostw Europy w Berlinie.
- Ile medali olimpijskich zdobył Józef Grudzień?
- Dwa, oba w wadze lekkiej: złoto w Tokio 1964 i srebro w Meksyku 1968.
- Kto trenował Józefa Grudnia?
- W reprezentacji Feliks Stamm. W klubach: w Pafawagu Wrocław Wacław Krupiński i Michał Szczepan, w Legii Warszawa Stanisław Wasilewski.
- Ile walk stoczył Józef Grudzień?
- Według PKOl 253 walki w 13-letniej karierze zakończonej w 1968 roku: 216 zwycięstw, 10 remisów i 27 porażek.
Bibliografia
- Polski Komitet Olimpijski – Józef Grudzień (1939-2017)
- Olympedia – Józef Grudzień
- Olympedia – Lightweight (≤60 kg), Men, 1964 Summer Olympics
- Olympedia – Ronald Allen „Ronnie” Harris (ur. 1947, brąz 1964)
- Olympedia – Ronald Woodson „Ronnie” Harris (ur. 1948, złoto 1968)
- Wikipedia PL – Józef Grudzień
- Wikipedia EN – Józef Grudzień
- Wikipedia DE – Józef Grudzień
- Wikipedia EN – Boxing at the 1964 Summer Olympics – Lightweight
- Wikipedia PL – Boks na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1964 (tabela medalowa)
- Wikipedia EN – Ronnie Harris (boxer, ur. 1947, brązowy medalista 1964)
- Wikipedia PL – Feliks Stamm
- BoxRec – Józef Grudzień
- Amateur Boxing Results – 15th European Championships, Moskwa 1963
- Amateur Boxing Results – 16th European Championships, Berlin 1965
- Amateur Boxing Results – 17th European Championships, Rzym 1967
- TVP Sport – Jak Grudzień w Tokio. Urodzony 1 kwietnia... (Tomasz Sowa, 17.06.2023)
- dzieje.pl (PAP) – Mistrz olimpijski w boksie Józef Grudzień spoczął na warszawskich Powązkach (27.06.2017)